چهارشنبه, 22 مرداد 1399 ساعت 22:24

سقط جنین معضل اساسی امروز جامعه

دکتر خلیل علی محمدزاده پزشک، دانشیار دانشگاه و پژوهشگر حوزه جمعیت و خانواده، در گفتگوی با خبرگزاری ها، به تبیین برخی علل کاهش نرخ باروری و از جمله سقط جنین پرداخت.

وی گفت: شهرنشینی، سیاست‌های تحدید نسل، دشواری های اقتصادی، کم توجهی به نیازهای مختلف جوانان در امر ازدواج و تاسیس خانواده و از همه مهمتر تغییرات مهم در دیدگاه فرهنگی و سبک زندگی، نرخ باروری کل (TFR) را کاهش داده است. برخی از این عوامل در میان کشورهای مختلف جهان مشترک هسند.

وی همچنین در این گفتگو به سوال خبرنگار روزنامه رسالت در باره میزان سقط جنین اعم از سقط های درمانی و خود خواسته پاسخ داد.

برای بهبود نرخ باروری، دولت ها در امر فرزندپروری، مسئولیت بپذیرند.

این استاد دانشگاه گفت: میانگین نرخ باروری در جهان نزدیک به ۲٫۵ فرزند است اما این شاخص برای ایران در حال حاضر کمتر از  ۱٫۸ است. ایران برای از بین بردن شکاف بین نرخ باروری و میزان باروری در حد جایگزینی، باید بتواند تولدها را حداقل ۱۵ درصد افزایش دهد، امری که با توجه به مطالعه و تحلیل روندهای ثبت شده در ده سال اخیر، آسان به نظر نمی رسد. برای رسیدن به این هدف، عملکرد امیدبخش قوای حکومتی در حل مشکلات مردم و مسئولیت پذیری آنها در امر تشکیل خانواده و امر فرزندپروری حائز اهمیت است.

دارنده جایزه ملی جمعیت، افزایش سهم سالمندان از جمعیت کشور را نتیجه‌ افزایش امید به زندگی، بهتر شدن وضعیت آموزش‌ و مراقبت‌های بهداشتی لازم، میزان پایین تولدها و کاهش جمعیت زیر ۱۵ سال در کشور دانست و گفت: تنها با میزان تولدهای بیشتر می‌توان درصد رشد سالمندی جامعه را کاهش داد.

وی گفت: ایران جزء سه کشور اول جهان است که به سرعت به سمت پیری جمعیت می‌رود و اگر در دو دهه آینده، چاره ای اندیشیده نشود، رکوردی در این رابطه برای ایران ثبت خواهد شد که هیچ کشوری به آسانی توان شکستن آن را نخواهد داشت.

بهترین نظارت بر «سقط جنین غیرقانونی» از راه آگاهی بخشی به مردم است.

وی با اشاره به عدم وجود آمار دقیق از سقط جنین در کشور تصریح کرد: سقط جنین در کشور به اندازه‌ای زیاد است، که باید به عنوان یک معضل اساسی به آن پرداخته شود و تدوین یک برنامه جامع در این زمینه و اجرا و ارزیابی استراتژیک آن ضروری است.

وی در ادامه افزود: متاسفانه نظارت بر سقط جنین را کسی گردن نمی گیرد. آمارش ثبت و تحلیل نمی شود. جوانب گوناگون آن کتمان نگه داشته می شود. عوارض زیادی از یک سقط جنین خودخواسته و غیردرمانی برجای می ماند. قوانین لازم برای جلوگیری از این نوع سقط ها هم وجود دارد. متاسفانه یک عده ای این حوزه را خصوصی می پندارند! معتقدند؛ نباید ورود کنیم، آگاهی هم به جامعه ارائه نمی دهند، لذا نظارت ها نیز ضعیف است. خانم هایی که نیازمند سقط درمانی هستند، مراحل قانونی را دقیقا طی می کنند، ولی آنها که به دنیال سقط جنین انتخابی هستند، در عدم توجیه به مسائل انسانی، شرعی، حقوقی و قانونی و حتی بهداشتی، از طریق افراد غیرپزشک و مراکز غیرمجاز قتل نفس می کنند. اینها خودشان و  مباشرین شان بنا به فتوای مراجع فعل حرام مرتکب می شوند.

وی افزود: سقط جنین انواع مختلفی دارد. سقط جنین‌های خودبخودی، ناخواسته و درمانی پروتکل‌های مربوط به خود را دارند و علل و عوامل آنها و تشخیص، درمان و مراقبت‌های مربوط به آن ها در این چارچوب ها قابل بررسی، تحلیل و انجام است. اما سقط جنین‌های خودخواسته؛ خارج از عرف، قانون و موازین شرعی اتفاق می افتند و متاسفانه این دسته از سقط ها دهها برابر سقط های درمانی در جامعه شیوع دارند، اما هیچ نظارت بازدارنده ای از سوی دستگاه‌های مرتبط بر آن ها انجام نمی گیرد. افرادی به صورت غیرحرفه ای وارد این تجارت کثیف شده اند، با این مسئله باید برخورد صحیحی صورت گیرد؟ دستگاه هایی در این مورد مرتبا باید به زنان، جوانان و خانواده ها  آگاهی های لازم بدهند. چرا برای جاری شدن احکام دینی، قانونی و حیاتی در بعضی زمینه ها، گاهی دست اندرکاران اینقدر خجالتی شده اند؟! آیا شایسته است که در نظام اسلامی در این زارتباط تا این حد کمکاری، کم توجهی و تسامح وجود داشته باشد؟!

رسانه ها و متخصصان؛ مسئولین و دستگاههای مرتبط با قوانین سقط جنین را پاسخگو کنند.

وی گفت: مسئله سقط جنین حتی در بسیاری از کشورهایی که اسلام دین رایج نیست و اصلا جامعه دینی به حساب نمی آیند، به جهات اخلاقی و بهداشتی امر مذمومی است. همچنین در برخی کشورهایی که قانون به افراد اجازه سقط داده، وقتی مطالعه می کنیم، می بینیم به نسبت جمعیتی، وضع ما در مقایسه با آنها، وضع خوبی نیست.

وی ادامه داد: همانطور که گفته شد، اغلب سقط جنین های خودخواسته توسط افراد غیرمتخصص، در مکان های غیراستاندارد و به صورت پنهان انجام می شود. مطابق قوانین کشور، عاملان این کار باید تحت پیگرد قرار گیرند. بی شک سقط‌ های ناسالم و غیرقانونی یکی از معضلات بهداشتی در دنیا به حساب می‌آید. حوزه های بهداشتی این افراد را چگونه شناسایی و کمک می کنند؟! این نوع از سقط جنین، زنان را در معرض خطرات گوناگون، انواع ناتوانی ها و گاهی حتی سرطان ها و مرگ قرار می‌دهد. آیا خانواده ها از این مسائل آگاهی لازم دارند؟ رسانه ها و متخصصان باید مسئولین و دستگاهها را در این رابطه و موارد مشابه به پاسخگویی، نظارت، برنامه ریزی و عمل وادار سازند.

برای سقط جنین علاوه بر دستورالعمل های درمانی، پیوست های فرهنگی، اقتصادی و بهداشتی نیاز هست.

این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه سقط‌ جنین قانونی می‌تواند به دلایل طبی (نجات جان مادر) و یا ناهنجاری های جنینی انجام شود، گفت: این موضوع در کشور ما، علاوه بر تشخیص پزشک معالج زنان، باید توسط سه پزشک متخصص دیگر تائید شود و در نهایت به تایید نهایی پزشک قانونی برسد. این نوع سقط‌ ها با رضایت آگاهانه و کتبی مادر و در سن بارداری زیر ۱۹ هفته در مراکز درمانی به صورت آشکار و با صدور مجوز قابل انجام است. میزان تقاضای تائید شده برای این سقط ها نسبت به موارد غیرقانونی، با مراحلی که عنوان شد، سال ۹۶ کمتر از ۳ درصد سقط ها را تشکیل می داد. این الگو برای انجام سقط های مجاز، الگوی بسیار خوبی است و موجب می گردد که این مسئله تنها از سوی مراکز معتبر و افراد متخصص پزشکی مدیریت شود.

وی تاکید کرد: برای سقط جنین جدا از پروتکل های درمانی، نیازمند پیوست های فرهنگی، اقتصادی و بهداشتی هستیم و بایستی دیدگاه های نادرستی که در برخی افراد نسبت به این قضییه است، با مقررات بهداشتی و درمانی، شرعی و قانونی تطابق یابد. بخشی از ولنگاری ها از چنین طرز فکرها و رویکردهایی ناشی می شوند.

دکتر علی محمدزاده با اشاره به پیامهای وحدتبخش و حرکت آفرین غدیر اظهار داشت: آنچه که برخی از این پیام ها را بعد از رحلت پیامبر متوقف ساخت، به کم بصیرتی خواص برمی گردد. این نوع خواص مربوط به همه زمان ها و همه حوزه ها هستند. وقتی در حوزه ازدواج و فرزندآوری برخلاف امر خدا، نبی مکرم اسلام(ص) و ائمه اطهار علیهم السلام و ولی امر مسلمین بعد از دهها بار تذکر، توصیه و بحث کارشناسی، سکوت سنگین مراکز اجرایی، نظارتی و قانونگذاری نمی شکند، زمینه ها و تسهیلات فراهم نمی گردد، آیا این کم بصیرتی نادیده گرفتن پیام غدیر در عمل به توصیه های رهبر حکیم و فرزانه نظام اسلامی نیست؟! وقتی در باره افزایش سقط جنین های دل بخواهی در جامعه، بخواب زدگی عجیبی وجود دارد و حرکت موثری انجام نمی شود، که هیچ، بلکه گاهی برخی این عمل حرام را توجیه نیر می کنند، اینها دوری گزیدن از پیام غدیر نیست؟!

غدیری باشیم، آینده جامعه خوب رقم خواهد خورد.

وی  افزود: اینها آلودگی های بزرگی است و بایستی مورد حل و فصل قرار گیرد. این همه رواج سقط جنین نه زیبنده جامعه اسلامی است و نه با اهداف تنظیم خانواده ای که ایران در کمتر از چند سال به قله آن رسید، سازگاری دارد. نمی شود که از اهداف تنظیم خانواده، کاهش فرزندآوری آن را انتخاب نمود و در دوره هایی با توسل به همه ابزارها و روشها، آن را عملیاتی کرد، ولی به هدف مهم دیگرش که کاستن از سقط جنین است، کم توجهی نمود. بنابر این بنده بین مهار جمعیت، جنگ با جمعیت و آینده سوزی جمعیت و خشکاندن ریشه های اخلاق و فرهنگ باروری سالم در جامعه و تنظیم خانواده معمول و متناسب با وضعیت مطلوب سلامت جمعیت از نظر کمی و کیفی، تفاوت قائل هستم. وقتی جامعه روز به روز بیشتر به سمت کم ازدواجی، بی فرزندی، تک فرزندی و افزایش سقط جنین و … پیش رفته است، این دیگر در راستای متناسب سازی تعداد فرزندان خانواده نیست، بلکه هدایت جامعه به سوی یک جاده یکطرفه و خطرناک است، تا کشور را از زایایی، پویایی و بالندگی بازدارد.

این پزشک متخص و متعهد در خاتمه اظهار داشت: غدیر، شاخصی به نام ولایتمداری و ولایت پذیری ایجاد کرد که با عمل به رهنمودهای رهبر جامعه اسلامی سنجیده می شود و الا آنان که “قربه الی الله” پیام های غدیر را نادیده گرفتند و فرق علی(ع) را شکافتند و حسین(ع) را به قتلگاه کشانند و جامعه را از مسیر ترقی و پیشرفت باز داشتند، برخی اهل نماز شب بودند، بعضی شان شهید زنده بودند، زبان ستایش، نامه نگاری و شعر و شاعری شان هم کمتر از ما نبود، اما بصیرت نداشتند که برای اینکه جبهه باطل به اهدافش برسد، آنها برای آن جبهه به میدان آمدند. امروز هم اگر تفکر استراتژیک نداشته باشیم و رهنمودهای حکیمانه رهبری را به گوش جان نشنویم و عمل نکنیم، آینده خانواده و جمعیتی ایران خراب خواهد شد. نوشداروی بعد از مرگ سهراب هم کارگر نخواهد شد. غدیری باشیم، تا آینده مطلوب تری برای ایران اسلامی در تمام زمینه ها رقم بخورد.

نظر دادن