چهارشنبه, 25 مهر 1397 ساعت 19:36

برونسپاری خدمات دولتی


برونسپاری عبارت است از اقدام به واگذاری و انتقال برخی از فعالیت های سازمان و دادن حق تصمیم گیری به ارائه دهنده بیرونی خدمت ( فروشنده خدمت ) بر اساس قرار داد فی ما بین .

در حقیت در واگذاری یا برونسپاری ، سازمان از دانش و تجربه توام با خلاقیت و نوآوری فروشنده خدمت که قبلا از آن بی بهره بوده است استفاده می کند.

برونسپاری فعالیت ها باید مبتنی بر مزیت های نسبی واگذار کننده و تامین کننده باشد و تامین کننده با واسطه مزیت نسبی در انجام کار باعث افزایش بهره وری گردد . به عبارت دیگر تامین کننده های خدمات در ابعاد هزینه ، زمانبندی و دیگر شاخص های مدیریتی با رفتار حرفه ای باعث ارتقای عملکرد دستگاه های اجرایی و خدماتی شوند.

برونسپاری خدمات حوزه سلامت نیازمند مهارت ، قدرت ، تحلیل و راهبردهای اجتماعی و حتی سیاسی است و نه یک مفهوم گنگ تحت عنوان تمایل به برونسپاری.

با توجه به پیچیدگیهای حوزه سلامت و فاصله قابل توجه با رقابت برگرفته از فرایندهای حاکم بر بازار کامل تعجبی نخواهد داشت که نظریه اقتصاد خرد (microeconomic theory) نتواند تفسیر محکمی از انطباق وضعیت سلامتی آحاد جامعه و میزان رشد هزینه های ملی صرف شده در بازار سلامت ارائه نماید.

بر همین اساس مقوله واگذاری و برونسپاری خدمات مراقبت های بهداشتی و درمانی هرگز آسان نمی باشد لیکن از آنجا که منابع مالی محدود است و هیچ نظام تامین مالی قادر نیست خارج از ظرفیت نظام اقتصادی کشور منبع تولید نماید به منظور افزایش کارایی (فنی و تخصیصی) و حداکثر سازی کیفیت خدمات بهداشتی درمانی چاره ای جز بهره گیری از پتانسیل های بخش خصوصی و غیر دولتی نخواهد بود.

اگر در مسیر واگذاری بتوان محدوده اهداف و مقاصد را روشن کرد، فرصت های بهتری برای اجرای موثر فرایند واگذاری ایجاد خواهد شد و مجموعه مدیران ارشد دستگاه های اجرایی با درک درست از فرایند واگذاری با جسارت بالاتری ایفاء نقش خواهند کرد.

پیتر دراکر معتقد است برون سپاری در واقع در حکم تحول بنیادین در ساختار جهان فردا است. دستگاه ها با واسطه برونسپاری روی فرایندهای اصلی که برای آن ماموریت یافته اند متمرکز می شوند و به آنچه شناخت دارند متمرکز خواهند شد . به قول "چمپی " اگر یک نهایت غیر قابل فرار وجود داشته باشد این است که امروزه کلیه شرکت ها و موسسات ناچار هستند خود را از نو تعریف کنند.

گاهی به مقوله برونسپاری باید از منظر استراتژیک نگریست و با حل فرایندهای مسئله دار در طول زمان از طریق برونسپاری منافع ارزشمندی برای سازمان رقم زد بنابراین الزاما به فرایند واگذاری نباید صرفا از منظر سود آنی نگریست.

در این میان باید بین مقوله پیمانکاری و برونسپاری افتراق قائل شد . برونسپاری معمولا با تجدید ساختار یک سری فعالیت ها ی ویژه با استفاده از توانمندی منابع بیرونی مواجه است در حالیکه در پیمانکاری قسمتی از فعالیت های سازمان با کمک پیمانکار صورت می گیرد و با تجدید ساختار همراه نیست .

در یک نگاه سه تفاوت عمده بین پیمانکاری و برونسپاری می توان ذکر کرد :
1) در برونسپاری فعالیت ها غالبا از نوع بلند مدت و دوطرفه است در حالیکه روابط پیمانکاری مقطعی است.

2) معمولا فعالیتهایی توسط پیمانکار انجام میشود که سازمان در آن زمینه از تخصص کافی برخوردار نمیباشد و باید از خدمات بیرونی استفاده کند ( مثل واگذاری اداره کرد واحد رختشویخانه بیمارستان ) ولی فعالیت هایی که به دلایلی غیر از نبود تخصص مانند نداشتن ظرفیت و نداشتن صرفه اقتصادی به بیرون سپرده می شود از نوع برونسپاری است.

3) اتخاذ تصمیم به برونسپاری معمولا منجر به تغییر ساختار در سازمان می شود ولی در پیمانکاری این نتیجه اتفاق نمی افتد. تجدید ساختار یکی از ابزارهای حیاتی سازمانهای موفق میباشد و از آن به عنوان اهرمی برای رضایت هر چه بیشتر مشتری و افزایش کیفی خدمات استفاده می کنند. در شرایطی که سازمان ها قادرند از مهارت های گروهی متخصصان فعال در عرصه واگذاری استفاده کنند بکارگیری و استخدام تمام وقت معدودی از افراد امری منطقی محسوب نمی گردد.

سوالات مطرح در پروسه برونسپاری عبارت است از :
1)چرا برونسپاری 2) کدام فعالیتها؟ 3) به چه کسی؟ 4) چگونه؟

در انتخاب فعالیت ها نیز باید به موارد ذیل توجه داشت :
• تعيين كليدی بودن فعاليت
• بررسي وجوه قانوني
• ملاحظات بازار
• آناليز هزينه و عملكرد
• بررسي قابليت مديريت بر ارائه دهنده خدمت
• بررسي قابليت مديريت بر فرآيندهای جديد
• ارزيابي ريسك

تیم ارزیابی کننده بر اساس اطلاعات جمع آوری شده باید اقدام به ارزیابی صلاحیت ارائه دهندگان خدمت نماید .

در مقایسه قیمت ها تیم ارزیابی کننده باید قادر به تجزیه و تحلیل فرضیات ارائه دهنده باشد و پیشنهاد ارائه دهنده از مزیت رقابتی پایداری برخوردار باشد.

باید اذعان داشت هر گونه سیاستگذاری در حوزه واگذاری و برونسپاری واکنش های ناخواسته ای را بدنبال خواهد داشت . در واقع هیچ راه منفردی برای تحقق واگذاری در حوزه سلامت وجود ندارد و برنامه های واگذاری باید بگونه ای طراحی شوند که شانس اجرای موفقی بدنبال داشته باشند . در این میان نباید از نقش رهبری و مدیریت ارشد سازمان در حمایت از برنامه های طراحی شده غافل ماند.

/دکتر احمد حاج ابراهیمی

نظر دادن