یکشنبه, 08 مهر 1397 ساعت 19:12

فاکتورهای مهم در انتخاب مجله علمی مناسب برای چاپ مقاله

بدون تردید مهم‌ ترین فاکتور در انتخاب مجله علمی مناسب برای چاپ مقاله کیفیت مجله است.

* کیفت مجله

 برای تعیین کیفیت مجله راه‌ های مختلفی وجود دارد. بهترین و ساده‌ ترین روش این است که ببینید آیا مجله در پایگاه‌ های معتبری مانند ISI یا تامسون رویترز و همچنین پایگاه اسکوپوس نمایه می‌شود یا خیر. همچنین نمایه شدن مجله در پایگاه‌ های معتبر دیگری مانند ساینس دایرکت، اسپرینگر، جان وایلی، پاب مد و برخی دیگر از پایگاه‌ های معتبر نشان دهنده اعتبار مجله است.

مجلاتی که در لیست مجلات ISI یا تامسون رویترز قرار دارند شاخصی به نام ضریب تاثیر یا Impact factor دریافت می‌کنند که بالاتر بودن این ضریب برای هر مجله به معنی کیفیت بالاتر مجله است. البته در بررسی ضریب تاثیر باید به رشته مربوطه دقت شود چرا که ممکن است بالاترین ضریب تاثیر برای مجلات یک رشته ۲ باشد درحالی که برخی دیگر از رشته‌ ها دارای مجلاتی هستند که ضریب تاثیرهای بالاتر از ۲۰ دارند.

مجلات اسکوپوس نیز بر اساس شاخصی خاص در چهار دسته از Q1 تا Q4 قرار می‌گیرند که مجلات دارای بالاترین کیفیت در دسته نخست یعنی Q1 قرار می‌گیرند. بنابراین در انتخاب مجله می‌ توانید با استفاده از چنین شاخص‌هایی مجلاتی که دارای اعتبار بالاتری هستند را شناسایی نمایید. البته باید کیفیت مقاله خود را نیز در نظر گرفته و پس از آن اقدام به انتخاب مجله نمایید. اگر مقاله شما کیفیت پایینی دارد احتمال اینکه در یک مجله با ضریب تاثیر بالا به چاپ برسد کم است.

*حوزه موضوعی مجله

هر مجله در بخش معرفی خود، حوزه موضوعی که در آن‌ ها مقاله پذیرش می‌ کند را تشریح می‌ کند. برخی مجلات دارای حوزه موضوعی وسیع هستند و بیشتر مقالات مربوط به یک رشته علمی را چاپ می‌کنند. از سوی دیگر مجلاتی نیز هستند که تنها در یک زمینه بسیار تخصصی مقاله می‌ پذیرند.
به مثال‌ های زیر توجه کنید:

مجلات با حوزه موضوعی گسترده:

1. Journal of Management
2. Psychological Science
3. Engineering Journal
4. Journal of Arts and Humanities

مجلات با حوزه موضوعی محدود و تخصصی

1. Journal of Autism and Developmental Disorders
2. Bioprocess and Biosystems Engineering
3. Clinical & Experimental Metastasis

ویژگی مشترک مجلات دسته اول این است که دارای حوزه موضوعی گسترده‌ ای هستند. برای مثال شما تقریباً هر مقاله‌ ای در حوزه روانشناسی را می‌توانید به مجله Psychological Science ارسال کنید.

اما مجلات دسته دوم بسیار تخصصی هستند و باید مقالاتی که صرفاً در آن حوزه موضوعی هستند برای مجله ارسال شوند. برای مثال مجله Journal of Autism and Developmental Disorders در حوزه اتیسم و سایر اختلالات رشدی است و نمی‌توان مقاله مرتبط با افسردگی بزرگسالان را در آن چاپ کرد. یا مجله Clinical & Experimental Metastasis که در حوزه سرطان می‌باشد و بنابراین سایر مقالات پزشکی را نمی‌ توان برای آن ارسال کرد.

به صورت کلی می‌ توان گفت مجلاتی که در یک حوزه موضوعی تخصصی هستند نرخ پذیرش بالاتری دارند چرا که مقالات کمتری نسبت به مجلات عمومی‌ تر برای آن‌ ها ارسال می‌شود. از سوی دیگر از آنجا که داوران چنین مجلاتی در حوزه مربوطه دارای تخصص هستند باید دقت بیشتری در نگارش مقاله و انتخاب اصطلاحات داشته باشید.

*نرخ پذیرش مقاله

مقالات از نظر نرخ پذیرش مقالات با یکدیگر تفاوت دارند. برخی از مجلات نرخ پذیرشی در حدود ۵۰ درصد دارند. اگر شما مقاله‌ ای برای این مجله ارسال نمایید به احتمال ۵۰ درصد مقاله شما مورد پذیرش قرار خواهد گرفت. در برخی دیگر از مجلات نرخ پذیرش تا ۵ درصد هم می‌رسد و به معنی این است که احتمال پذیرش مقاله شما در آن بسیار کم است.

عوامل بسیاری بر نرخ پذیرش مقاله تاثیر گذار هستند. مجلاتی که هزینه بالایی دریافت می‌ کنند (برای مثال ۲۰۰۰ دلار یا بیشتر) تعداد مقالات کمتری دریافت می‌ کنند و به همین دلیل بیشتر احتمال دارد که مقاله‌ ای در آن‌ ها مورد پذیرش قرار گیرد. از سوی دیگر مجلات رایگان مقالات بیشتری دریافت می‌کنند که می‌تواند بر احتمال پذیرش مقاله اثرگذار باشد.

میزان تخصصی بون مجله نیز عاملی مهم در پذیرش مقالات است. همانگونه که در مورد اول نیز گفته شد، مجلات تخصصی مقالات کمتری نسبت به مجلات عمومی‌ تر دریافت می‌ کنند و به همین دلیل نیز احتمال پذیرش مقاله در آن‌ ها کمتر است.

تعداد شماره‌ های یک مجله در طول سال نیز می‌ تواند بر میزان پذیرش مقالات اثرگذار باشد. برخی از مجلات ۲ یا ۴ شماره در سال چاپ می‌کنند در حالی که برخی دیگر از مجلات ممکن است ۶ یا حتی ۱۲ شماره در یک سال چاپ کنند. مجلاتی را می‌ توان یافت که در هر هفته یک شماره را به چاپ می‌ رسانند که نشان دهنده احتمال پذیرش بالاتر آن مجله است.

نکته مهم این است که با افزایش میزان ضریب تاثیر مجله، احتمال پذیرش کاهش یافته است که نشانگر دقت بیشتر مجلات با کیفیت بالاتر در پذیرش مقالات است.

برای اطلاع از احتمال و درصد پذیرش مقاله خود در یک مجله چند روش وجود دارد. روش نخست مراجعه به سایت هر مجله است. برخی از مجلات نرخ پذیرش مقاله را در سایت خود درج می‌کنند.
راهکار دوم استفاده از سایت‌ های ژورنال فایندر مانند Elsevier Journal Finder یا Springer Journal Suggester است که با وارد کردن عنوان و چکیده مقالات خود می‌ توانید مجلات مرتبط را ببینید و درصد پذیرش مقالات هر مجله را مشاهده نمایید.

*زمان پذیرش مقالات یا سرعت داوری

عامل دیگری که نقشی تعیین کننده در انتخاب مجله علمی مناسب برای چاپ مقاله دارد زمان پروسه داوری هر مجله است. در برخی مجلات ممکن است فرایند داوری و پذیرش مقاله شما تا حتی ۱ الی ۲ سال طول بکشد درحالی که برخی دیگر از مجلات در زمان کوتاه‌ تری پاسخ نویسندگان را می‌ دهند.

* هزینه دریافتی توسط مجله

پرداخت هزینه یا عدم پرداخت آن یکی از مهم‌ ترین عوامل برای انتخاب مجله علمی مناسب برای چاپ مقاله به خصوص برای دانشجویان است. هم اکنون مجلاتی وجود دارد که بیش از ۳۰۰۰ دلار و بالاتر را برای چاپ مقاله از پژوهشگران دریافت می‌ کنند و از سوی دیگر برخی مجلات رایگان هستند. برای اینکه بدانید چرا برخی مجلات چنین هزینه‌ هایی را دریافت می‌ کنند و برخی مجلات رایگان هستند باید با مفهوم اوپن اکسس (open access) و کلوز اکسس (close access) در مجلات آشنا شوید.

مجلات اوپن اکسس یا با دسترسی رایگان به مجلاتی گفته می‌ شود که مقالات چاپ شده را به رایگان بر روی وب سایت خود منتشر می‌ کنند و خوانندگان هزینه‌ ای بابت استفاده از مقاله نمی‌ پردازند. اینگونه مجلات عمدتاً هزینه‌ های خود از قبیل هزینه چاپ، هزینه داوران و کادر فنی مجله خود را از پژوهشگری که برای مجله مقاله ارسال می‌ کند دریافت می‌ کنند. از سوی دیگر مجلات کلوز اکسس یا با دسترسی محدود، مقالات خود را به فروش می‌ رسانند و هزینه‌ های جاری مجله را از خوانندگان دریافت می‌ کنند نه از پژوهشگران.

البته برخی استثناها نیز در این زمینه وجود دارد و ممکن است یک مجله اوپن اکسس هیچ هزینه‌ ای از پژوهشگران دریافت نکند و مقاله را نیز رایگان منتشر کند. این گونه مجلات اوپن اکسس به دانشگاه‌ ها و مراکز بزرگ علمی وابسته هستند و هزینه‌ های آن‌ ها توسط موسسه مادر تامین می‌ شود.

/ کانال تلگرامی انجمن علمی مدیریت خدمات بهداشتی درمانی

نظر دادن